عنوان

ده قطعه ی سخت افزاری کامپیوتر که باید به هنگام خرابی به جای تعمیر تعویض کنید

عنوان انگليسي

10
pieces of hardware you should replace rather than repair

كلمات كليدي

Hardware, Computer, Repair, Replace

مؤلف

Kris Littlejohn

مرجع

http://www.techrepublic.com

سطح

مبتدي

مترجم

مهدي عبداللهي

تاريخ انتشار

18شهریور 1389

تعداد صفحه

5

فايل هاي ضميمه
مطالب مرتبط

دانلود متن مقاله

مقدمه ی مترجم

بسیار دیده ام که کاربران کامپیوتر بعد از خرابی یک قطعه مثلا دی وی دی رایتر به دنبال تعمیر آن هستند. از آن طرف هم متخصص نما هایی که بلافاصله این درخواست را می پذیرند و قطعه را تعمیر می کنند. حتی دیده ام که فروشنده ی کامپیوتر که هارد دیسک دست دوم را به مشتری داده و بعد از خرابی هارد و از بین رفتن تمامی اطلاعات، هارد را برای گارانتی از مشتری گرفته و برای تعویض موتور !! آن به مرکز خدمات فرستاده است. در نهایت 35000 ریال هم به عنوان هزینه ی تعویض موتور هارد از مشتری دریافت کرده است. جدای از این که به شدنی یا ناشدنی بودن چنین کاری بخواهیم بیندیشیم بهتر است که چند مورد را همیشه در نظر بگیریم.

نخست این که تکنولوژی قطعات الکترونیک و کامپیوتر تا اطلاع ثانوی در ایران موجود نبوده و نخواهد بود. بنابراین تعمیر جلوبندی و باز کردن موتور هارد و تعویض فیلتر روغن برای چنین قطعاتی بی معنی است.

در ضمن خط تولید چنین قطعاتی کاملا روباتیک و بدون دخالت دست انجام می گیرد و به فرض این که کسی هم از تکنولوژی داخل ان اطلاع داشته باشد عملا نمی تواند آن را دستکاری کند. در مورد قطعاتی مانند منبع و تغذیه و … هم به فرض امکان پذیر بودن تعمیر آن باز هم به دلیل دستکاری شدن قطعات یا استفاده از قطعات غیر استاندارد و اغلب ارزان قیمت، قابلیت اطمینان سیستم پایین می آید و مثلا صرفه جویی به اندازه ی 300000 ریال در خرید یک منبع تغذیه به نابودی قطعات اصلی کامپیوتر به ارزش 2000000 ریال ناقابل یا اطلاعات ذخیره شده – که شاید قیمت گذاری آن ها بی معنی باشد – خواهد انجامید.

یک اصل بدیهی در استفاده از کامپیوتر هست. اگر در زمان خرید از مدل و تکنولوژی متعارف موجود در بازار استفاده کنید، عمر مفید کامپیوتر بین 3 تا 4 سال خواهد بود و اگر در زمان خرید، جدیدترین تکنولوژی را انتخاب نمایید ممکن است این عمر مفید به 5 سال هم برسد. پس ادامه ی کار با کامپیوتر از رده خارج نه صرفه جویی است و نه قناعت و … .

من بر خلاف اکثر فروشنده ها که به صورت انفعالی با مشتری برخورد می کنند به محض معاینه ی دستگاه و محرز شدن پایان عمر مفید آن نسخه ی تعویض کامل دستگاه را می پیچم و می گذارم کف دست صاحب کامپیوتر. (البته من فروشنده نیستم، نسخه می پیچم!)

حال بماند در یک سازمان، کامپیوتری را که 6 سال از عمرش گذشته و می خواهند تعویض کنند با تجویز نسخه ی جادویی در نهایت با تعویض یک منبع تغذیه سر و ته اش را هم می آورم. آری! این هم ممکن است. به شرط این که طبیب کارآزموده نسخه بپیچد.

***

مقدمه ی مؤلف

هر گاه که قطعه ای از کامپیوتر خراب می شود یا این که کار کردنش دچار بگیر و نگیر می شود و متوجه می شویم که این اشکال تکرار خواهد شد، باید تصمیم بگیریم که آن قطعه را تعمیر یا تعویض کنیم. این که با یک دستکاری و ترمیم مختصر و موقتی فعلا استفاده کنیم، یک راه حل به ظاهر ارزان قیمت است حداقل در کوتاه مدت. با این حال تعویض و جایگزینی با قطعه ی جدید فرصت ارتقای سیستم را به ما می دهد.

1. منبع تغذیه

یکی از قطعاتی است که بیشتر از بقیه ی قطعات کامپیوتر مورد غفلت واقع می شود. خریداران همیشه به دنبال پردازنده ی سریع تر یا حافظه ی بیشتر و کارت گرافیک و .. هستند ولی هیچ گاه به منبع تغذیه ی کامپیوتر شان توجه نمی کنند.

منبع تغذیه در اصل قطعه ای است که باید پس از انتخاب سایر قطعات یبه سراغ آن برویم. اگر مغز یک کامپیوتر پردازنده ی آن است، قلب تپنده ی آن نیز همان منبع تغذیه است. استفاده از یک منبع تغذیه ی ضعیف، ناپایدار یا ارزان قیمت می تواند به قفل شدن یا کندی غیر عادی کامپیوتر بینجامد.

هر کامپیوتر با توجه به قدرت مورد نیاز قطعات داخل آن منبع تغذیه با وات مشخصی لازم دارد. به طور عمومی در حال حاضر یک کامپیوتر خوب یک منبع تغذیه حداقل 500 وات را لازم دارد. برخی کامپیوتر های خاص که مثلا از چند کارت گرافیک یا قطعات جانبی دیگری استفاده می نمایند نیاز به منبع تغذیه با قدرت 800 وات یا بیشتر دارند. جایگزینی یک منبع تغذیه ی مشکل دار با یک منبع تغذیه ی جدید می تواند کامپیوتر را از این رو به آن رو کند.

منبع تغذیه علاوه بر توان کافی باید توسط یک کمپانی معتبر تولید شده باشد. در موراد بسیاری قفل کردن های بدون دلیل سیستم با وجود این که توان منبع تغذیه کافی در نظر گرفته شده است، به دلیل افت ناگهانی ولتاژ به هنگام زیر بار قرار گرفتن منبع تغذيه است.

2. فن

با قدرتمند تر شدن کامپیوتر ها، حرارت تولید شده در آن ها نیز افزایش می یابد. گذشت آن روز هایی که یک فن فسقلی روی پردازنده ي پنتیوم 100 بود. اکنون فن ها متعددی روی هیت سینک پردازنده ها و کارت گرافیک نصب می شود. به علاوه فن های مکنده و دمنده روی کیس قرار می گیرند. تمام این فن ها نقش تعیین کننده ای در خنک شدن اجزای کامپیوتر و عملکرد بهینه ی آن بازی می کنند.

معمولا وقتی فن فابریک را بخواهیم جایگزین کنیم، فن جدید ممکن است مثل اولی نباشد. با این حال فن ها از دو جنبه دارای اهمیت هستند:

  • به دلیل مکانیکی و متحرک بودن شان بیشتر در معرض خرابی هستند.
  • معمولا هنگام خرابی اخطاری از طرف سیستم داده نمی شود.

فن ها معمولا ارزان و به راحتی قابل نصب هستند. 10000 تومان هزینه، 15 دقیقه زمان و یک آچار پیچ گوشتی برای نصب یک فن لازم است و در نتیجه هیچ بهانه ای برای انجام ندادن این کار نیست.

3. محافظ (آنتی شوک) برق / یو پی اس

این مورد را -که از کامپیوتر محافظت می کند- نباید غفلت کنید. محافظ برق می تواند داخل یک منبع تغذیه باشد یا این که داخل یک یو پی اس. محافظ برق دستگاه های شما را در برابر پرش های لحظه ای برق – که در خانه یا محل کار بر اثر رعد و برق یا روشن کردن ناگهانی دستگاه های پرمصرف مانند سشوار یا یخچال ایجاد می شود- محافظت می نماید. تعمیر چنین قطعه ای می تواند پیچیده و هزینه بر باشد و همان بهتر که آن را تعویض کنید. این که زمان تعویض محافظ برق را چگونه تشخیص دهیم، اندکی مهارت می خواهد چون قطعه ای که داخل محافظ قرار دارد و برق اضافی را به زمین منتقل می کند به تدریج بر اثر استفاده مستهلک می شود. معمولا هم ممکن است مشکل برقی پیش نیاید و ما متوجه ی فرسودگی قطعه ی مذکور نشویم و این باعث می شود که خوشبینانه فکر کنیم قطعه سالم است ولی در اصل این گونه نباشد. ارزان ترین محافظ ها در کمتر از 10 بار شوک برقی از کار می افتند و انواع مرغوب تر آن تا صد ها بار می توانند سالم بمانند. راه حل بهتر آن است که محافظ برق با کیفیت بالا بخریم و هر از چند گاهی آن را جایگزین کنیم.

4. کارت گرافیک

کارت گرافیک یکی از مهم ترین قطعات کامپیوتر است که رابطه ی تنگاتنگ با کارآیی سیستم دارد. در عین حال یکی از گران ترین قطعات هم هست و به دو دلیل باید جایگزینی این قطعه را به تعمیر آن ترجیح دهید:

دلیل نخست: کارت های گرافیکی روز به روز پیشرفت می کنند. درست همانند سی پی یو یک کارت گرافیک که دو سال از عمر آن می گذرد به اندازه ی کارت گرافیکی که در حال حاضر در بازار هست، سریع نیست و به جز سرعت، امکانات آن نیز مربوط به دو سال پیش است. (مثلا پشتیبانی از آخرین نسخه ی DirectX)

دلیل دوم: فرض کنید می خواهید کامپیوتر تان را از ویندوز ایکس پی به ویندوز سون ارتقا دهید. یکی از چیزهایی که معمولا سد راه می شود همین کارت گرافیک هست چرا که معمولا سازنده گان کارت گرافیک، درایور سیستم عامل امروزی را برای مدلی از کارت که 2 سال پیش ساخته و به بازار داده اند، منتشر نمی کنند. حالا دلایل اش بماند به کنار. این یعنی ما بالاخره کارت گرافیک را باید تعویض کنیم حالا چه خراب شده باشد و چه نشده باشد.

5. رم ریدر

دستگاه های دیجیتالی زیادی از حافظه های فلش استفاده می کنند. دوربین ها، پلیر ها و حتی گوشی های موبایل. اما هر کدام از این دستگاه ها حافظه ی فلش خاص خودشان را استفاده می نمایند و اغلب ما امروزه یک رم ریدر چند منظوره (All in One card reader) همراه خود داریم. اگر رم ریدر دار مشکل (بگیر نگیر) بشود، دو دلیل قانع کننده برای خریدن یک مدل جدیدتر هست.

دلیل نخست: تغییر سرعت خواندن و نوشتن. مثلا اگر USB 1.1 باشند در مدل USB 2.0 40 برابر سریع تر است و همین طور برای USB 3.0 و امثالهم. همین دلیل برای خریدن یک رم ریدر جدید حتی اگر رم ریدر فعلی سالم باشد، کافی است.

دلیل دوم: فرمت ها و استاندارد های جدید که برای حافظه های فلش به بازار می آیند این نیاز را برای ما ایجاد می کنند که رم ریدر جدید تر بخریم تا این مدل جدید تر را هم پشتیبانی کند. امروز در بازار می بینید 8-in-1 هست چند ماه بعد می بینید 17-in-1 و … .حتی اگر حافظه هایی که خود تان دارید، همان قبلی ها باشند بالاخره ممکن است بخواهید از دوربین یکی از دوستان تان که جدید تر است یک عکس را منتقل کنید. پس بهانه نیاورید و یک رم ریدر جدید بخرید.

6. درایو های اپتیکال (سی دی / دی وی دی)

فرض کنید که قطعات متحرک و چرخشی درایو سی دی یا دی وی دی درجه ی یک باشند و فرسوده نشوند. ولی این قطعه هم روز به روز استاندارد جدیدتری را به ارمغان می آورد. مثلا وقتی یک درایو سی دی رایتر دارید باید به هنگام خراب شدنش خوشحال شوید چون بهترین بهانه برای خرید یک دی وی دی رایتر -که ارزان هم شده- به شما می دهد. یا اگر دی وی دی رایتر دارید مدل های جدید تر سرعت بالا تری دارند یا تکنولوژی جدید مثلا Blue-Ray را پشتیبانی می کنند. پس بیخود به تعمیر این قطعه ی زهوار در رفته دلخوش نشوید.

7. هارد دیسک

هیچ کدام از ما حوصله ی این یک قلم دردسر را نداریم. با خرابی سی پی یو یا کارت گرافیک راحت تر کنار می آییم تا از بین رفتن اطلاعات مان. به همین خاطر این قطعه را سعی می کنیم که تعمیر کنیم. ولی اگر از داده های تان پشتیبان دارید (حتی این که مقداری از داده های اخیر را پشتیبان نگرفته اید) بهتر است که بلافاصله یک هارد جدید بخرید که هم سریع تر است و هم پر حجم تر.

اگر دو سال پیش هارد دیسک 300 گیگابایتی خریده اید می بینید که الان فقط عتیقه فروش ها آن را دارند و هارد 500 یا 1000 گیگابایتی در بازار است آن هم با قیمتی ارزان تر از دو سال پیش هارد 300 گیگابایتی. یا اگر اتصال هارد دیسک ها در دو سال پیش SATA بوده اکنون (در زمان نگارش این مقاله) SATA II است. البته توجه داشته باشید که ممکن است هارد جدید SATA II به دلیل حفظ سازگاری با استاندارد قبلی، سرعتش به وسیله ی یک جامپر محدود شده باشد. پس اگر مادربرد کامپیوتر شما SATA II را پشتیبانی می کند زحمت تغییر جامپر با شما است.

اگر به دلیل بودن اطلاعات حساس مجبور به تعمیر هارد دیسک شدید اول این که فقط به دفتر خدمات گارانتی مرکزی مراجعه نمایید و به هیچ وجه آن را دست آدم هایی که بخواهند با تمرین روی هارددیسک شما کار یاد بگیرند، ندهید. هارد دیسک یک محفظه ی خلاء دارد که تکنولوژی باز کردن آن دست مغازه دار جماعت نیست. تجهیزاتی می خواهد که قیمتش از کل سرقفلی مغازه و اجناس داخل مغازه ی کامپیوتری سر کوچه تان ممکن است گران تر باشد. و در نهایت بعد از تعمیر و بازیابی اطلاعات با هارد دیسک قدیمی تان خداحافظی کنید و دوباره با این طناب پوسیده داخل چاه نروید. در واقع این تعمیر هارد دیسک، همان دیدار خداحافظی بود که خانواده ی یک اعدامی قبل از خداحافظی با او دارند!

8. مانیتور

به غیر از سرور ها، بقیه ی کامپیوتر ها باید یک مانیتور درست و حسابی داشته باشند. به ندرت پیش می آید که مانیتور کامل از کار بیفتد. چون معمولا موقعی که تصویرش کوچکترین نقصی ماند تار بودن و … داشته باشد، یک مانیتور نو می خریم. وقتی مانیتوری که چند سال از عمرش می گذرد با مدل جدید تر جایگزین می کنم معمولا شباهت کمتری به هم دارند. یا قبلی CRT بوده و جدیدش LCD است. یا قبلی LCD و جدیدش LED است و خلاصه همین الان که شما این مقاله را می خوانید ممکن است هر سه تکنولوژی که اشاره کردم، از رده خارج شده باشند. کارآیی مانتیور های CRT از لحاظ تعداد رنگ و فرکانس صفحه ی نمایش اختلاف اندکی با LCD ها دارد. به جز حالتی که شما یک طراح گرافیست باشید که یک صفحه ی CRT بزرگ به قیمت خدا تومان لازم دارید، یک مانیتور LCD به خاطر حجم، وزن و مصرف برق کمتر و همچنین سلامت بیشتر برای چشمان نازنین تان، بهتر خواهد بود وی می توانید در برابر اندک کاهش کارآیی تصویر نسبت به CRT، از آن چشم پوشی کنید.

9. صفحه کلید

از آن جا که ما صبح تا شب توی سر این کلید ها می زنیم و اغلب عقده های مان را (مثلا به خاطر کندی اینترنت یا سوختن سی دی) روی صفحه کلید خالی می کنیم بسیار مهم است که یک صفحه کلید سالم داشته باشیم که بیشتر برای سلامت قلب و مغز مان مفید تر است و احتمال سکته را بر اثر بالا رفتن آمپر مغزمان کاهش می دهد. (خود من این صفحه کلید را یک سال و نیم است خریده ام و از همان اول حرف «چ» را باید محکم تر ضربه بزنم و بیخود و بی جهت باعث غلط املایی در نوشته هایم می شود. بعد از انتشار این مقاله من هم یک صفحه کلید جدید خواهم خرید. مترجم) با دست نوازشی که ما هر روز بر سر این کلید ها می کشیم به تدریج از کار می افتند، گیر می کنند یا کثیف می شوند. کافی است یک بار صفحه کلید را بادگیری کنید تا ببینید خرده نان و دانه ها نمک و … و انواع و اقسام جانواران و گیاهان از داخل صفحه کلید تان بیرون می آیند و ناخود آگاه شما را به یاد کشتی نوح می اندازند!

خلاصه ی کلام به جای تایپ با اعمال شاقه یک صفحه کلید جدید بخرید. صفحه کلید های جدید امکانات جدید تر دارند. مثلا امکان تعریف کلید های میانبر به دلخواه کاربر یا این که می توانید مچاله کنید و داخل جیب تان این طرف و آن طرف ببرید، پورت هایی برای اتصال میکروفون و بلندگو یا دستگاه های USB دارند و هر چیزی که به عقل تان برسد یکهو می بینید صفحه کلید تان امکانش را دارد.

10. مادربرد و پردازنده

جایگزینی مادربرد معمولا بیشترین دردسر ارتقای سیستم را دارد. چون باید از اول سیستم عامل را نصب کنید. اغلب کاربران حتی زمانی که مادربرد به کلی از کار می افتد حوصله ی تعویض آن را ندارند مگر این که عین همان مدل را جایگزین کنند و مدل جدید تر نخرند. با این که دردسر تعویض و ارتقای مادربرد بیشتر است ولی امکانات وسیع تری را دم دست ما قرار می دهد.

نخستین فایده اش این است که می توانیم سی پی یو با جدیدترین تکنولوژی را استفاده کنیم. علاوه بر آن درگاه های جدیدتر اتصال هارد دیسک، یا کارت گرافیک پر سرعت تر یا تعداد بیشتری درگاه USB و حتی کارت شبکه ی 1000 مگابیت به جای 100 مگابیت فعلی و مواردی از این قبیل.